19 kwietnia 1943 r. – 78 lat temu – wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Stanowiło zbrojną odpowiedź na ludobójstwo, było  również odwetem na hitlerowcach  podjętym przez kilkuset bojowników Żydowskiej Organizacji Bojowej  oraz Żydowskiego Związku Wojskowego. Bezpośrednią przyczyną powstania była decyzja o likwidacji getta warszawskiego podjęta w ramach realizowanego przez hitlerowców planu zagłady europejskich Żydów.

 Powstanie było  pierwszym w okupowanej Europie miejski zrywem przeciw Niemcom, aktem  o charakterze symbolicznym, ponieważ  były nikłe szanse powodzenia. Podczas II wojny Światowej Niemcy starali się wymordować całą społeczność żydowską w okupowanej przez siebie Europie. Żydzi stawiali opór i największym tego przykładem  było właśnie  powstanie w getcie warszawskim.

 

Dopóki wspominamy Ich Oni żyją

 

Minęło już wiele lat

Nie brak spraw teraźniejszych,

                                          palących                              

Trudno jest słuchać o owych

                                        okropnych dziejach

Powracać do nich, opowiadać i przypominać

Jednak czuję, że musimy

Dla siebie – i dla tych, których tam zabili!

 

Dopóki ich wspominamy

Oni jeszcze są żywi

Dopóki myśli się o nich i cierpi

Dopóki nie milczy się i nie godzi z losem –

Na przekór i pomimo lat!

                                Halina Birenbaum

 

Powstanie trwało miesiąc, ale bohaterstwo i odwaga uczestników podziwiane są do dziś.